«Μικροί πολίτες στην καρδιά της Δημοκρατίας»
Εκπαιδευτικές δραστηριότητες με αφορμή την επίσκεψη στη Βουλή των Ελλήνων
Πριν από την εκδρομή
Δραστηριότητα 1: Τι γνωρίζω για τη Βουλή;
· Τι συμβαίνει μέσα σε αυτό το κτίριο;
· Ποιοι εργάζονται εκεί;
· Ποιος αποφασίζει για τους νόμους;
· Γιατί η Βουλή βρίσκεται στην πλατεία Συντάγματος;
 |
| Πορτραίτο του Όθωνα. Έργο του Γιόζεφ Κάρλ Στίλερ ΠΗΓΗ:el.wikipedia.org |
- Ιανουάριος 1833: άφιξη του νεαρού ανήλικου (17χρονου) Όθωνα στην Ελλάδα.
 |
| Ο θυρεός του Όθωνα. ΠΗΓΗ: https://el.wikipedia.org/ |
Παλαιά Ανάκτορα
Το κτήριο που σήμερα στεγάζει τη Βουλή κατασκευάσθηκε αρχικά ως ανάκτορο του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας, 'Οθωνα. Το 1836 άρχισαν οι εργασίες ανέγερσης του ανακτόρου. Τα σχέδια είχαν γίνει από τον αρχιτέκτονα Φρειδερίκο Γκαίρτνερ, σχεδιαστή, μεταξύ άλλων, των βασιλικών ανακτόρων του Μονάχου και του Μουσείου Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης.
Μετά από έξι χρόνια, το νέο οικοδόμημα παραδόθηκε στη βασιλική οικογένεια του 'Οθωνα, που έζησε σε αυτό επί είκοσι χρόνια.
Στο υπόγειο στεγάζονταν οι αποθήκες.
Στο ισόγειο συνυπήρχαν η Γραμματεία και το Ανακτορικό Ταμείο με τους βοηθητικούς τους χώρους, το καθολικό παρεκκλήσιο του βασιλιά, το θησαυροφυλάκιο και τα μαγειρεία.
Στον πρώτο όροφο βρίσκονταν η Αίθουσα του Θρόνου, η Αίθουσα Τροπαίων, η Αίθουσα των Υπασπιστών, η Αίθουσα Χορού, η Αίθουσα Παιγνίων και η Τραπεζαρία και τα βασιλικά διαμερίσματα, τα οποία επικοινωνούσαν μεταξύ τους και ήταν οι πολυτελέστεροι χώροι του κτηρίου.
Το δεύτερο όροφο καταλάμβαναν τα ιδιαίτερα διαμερίσματα των διαδόχων, του αυλάρχη και του προσωπικού των Ανακτόρων.
ΠΗΓΗ: https://www.ethnos.gr/
Τον εξαιρετικού πλούτου και τέχνης διάκοσμο των Ανακτόρων που σχεδίασε ο Γκαίρτνερ, φανερώνουν τα ελάχιστα αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά στοιχεία που διασώζονται έως σήμερα, όπως είναι το μεγαλοπρεπές μαρμάρινο κλιμακοστάσιο και οι Αίθουσες Τροπαίων και Υπασπιστών με την εικονογράφησή τους. Στις αίθουσες αυτές, που σήμερα αποτελούν την Αίθουσα Ελευθερίου Βενιζέλου, διατηρείται ζωφόρος (ύψους 1.22 μ. και μήκους 78 μ.), όπου αποτυπώνονται γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης και προσωπογραφίες αγωνιστών, σε σχέδια του γλύπτη Λούντβιχ Μίκαελ φον Σβαντάλερ (Ludwig Michael von Schwanthaler) και με τη συνεργασία των ζωγράφων Φίλιππου και Γεώργιου Μαργαρίτη.
Με τη λέξη "ζωφόρος" ή διάζωμα στην αρχιτεκτονική και την αρχαιολογία χαρακτηρίζεται σπουδαίο αρχιτεκτονικό στοιχείο που προσδίδει μια κομψότητα στο επιστέγασμα των κτιρίων. Αποτελεί μια διακοσμητική ταινία που περιτρέχει το οικοδόμημα. Βρίσκεται συνήθως στην εξωτερική όψη του κτιρίου που μαζί με το γείσο και το επιστύλιο αποτελούν το λεγόμενο θριγκό. Όταν αυτό το διάζωμα φέρει μεταξύ των άλλων παραπάνω τμημάτων του Θρογκού ανάγλυφες παραστάσεις τότε η δημιουργούμενη σειρά αυτών λέγεται ζωφόρος. Η διαφορά της ζωφόρου από το απλό διάζωμα βρίσκεται στην ίδια την ετυμολογία της λέξης, που σημαίνει κυριολεκτικά φέρω ζωή.
Με τη λέξη "ζωφόρος" ή διάζωμα στην αρχιτεκτονική και την αρχαιολογία χαρακτηρίζεται σπουδαίο αρχιτεκτονικό στοιχείο που προσδίδει μια κομψότητα στο επιστέγασμα των κτιρίων. Αποτελεί μια διακοσμητική ταινία που περιτρέχει το οικοδόμημα. Βρίσκεται συνήθως στην εξωτερική όψη του κτιρίου που μαζί με το γείσο και το επιστύλιο αποτελούν το λεγόμενο θριγκό. Όταν αυτό το διάζωμα φέρει μεταξύ των άλλων παραπάνω τμημάτων του Θρογκού ανάγλυφες παραστάσεις τότε η δημιουργούμενη σειρά αυτών λέγεται ζωφόρος. Η διαφορά της ζωφόρου από το απλό διάζωμα βρίσκεται στην ίδια την ετυμολογία της λέξης, που σημαίνει κυριολεκτικά φέρω ζωή.
Ακριβώς δίπλα στο κτήριο των Ανακτόρων διαμορφώθηκε, με την προσωπική φροντίδα της Αμαλίας, ο Βασιλικός Κήπος, ο οποίος κάλυπτε την έκταση που έχει μέχρι και σήμερα. Η φύτευση του κήπου ανατέθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1840 στο Γάλλο κηποτέχνη Φρανσουά Λουί Μπαρώ (François Louis Bareaud), ο οποίος σχεδίασε το εσωτερικό δίκτυο των οδών και καθόρισε τη μορφή και τη θέση των διακοσμητικών στοιχείων, των κτισμάτων, των υδάτινων εκτάσεων και των περίφρακτων χώρων του.
ΠΗΓΗ:www.mixanitouxronou.gr
Ο Εθνικός Κήπος σήμερα (1927)
ΠΗΓΗ: https://dasarxeio.com/
Σύγχρονη Βουλή Το Νοέμβριο του 1929 η Κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου, ύστερα από πολλές συζητήσεις στη Βουλή, αποφάσισε τη στέγαση της Γερουσίας, στο κτήριο των Παλαιών Ανακτόρων. Με σχέδια του αρχιτέκτονα Ανδρέα Κριεζή έγιναν σημαντικές αλλαγές. Το καλοκαίρι του 1930 άρχισαν οι εργασίες της μετατροπής του κτηρίου ώστε να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες. Στον χώρο του προαυλίου των Παλαιών Ανακτόρων προστέθηκε το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, το οποίο φιλοτεχνήθηκε από τον αρχιτέκτονα Λαζαρίδη, το έτος 1932, και αποτελεί έκτοτε το επίκεντρο των εθνικών εορτασμών. Από το 1935 ως σήμερα στο κτήριο στεγάζεται το Κοινοβούλιο, με μικρές διακοπές κατά την περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά, της γερμανικής κατοχής και του απριλιανού χουντικού πραξικοπήματος. |
Το Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής είναι ένα εντυπωσιακό νεοκλασικό κτήριο που βρίσκεται στην οδό Σταδίου στην Αθήνα. Αποτελεί ένα από τα πλέον ιστορικά κτίσματα της πόλης και στεγάζει το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο. Στην πλατεία μπροστά από το μέγαρο βρίσκεται το άγαλμα του αρχιστράτηγου της Επανάστασης του 1821, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Τον χώρο αυτό καταλάμβανε αρχικά η οικία του του Αθηναίου τραπεζίτη και πολιτικού Αλέξανδρου Κοντόσταυλου. Μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας από το Ναύπλιο στην Αθήνα το 1833, ο Όθωνας επέλεξε το κτήριο ως προσωρινό χώρο κατοικίας του, κατά τη διάρκεια της κατασκευής των Ανακτόρων (που σήμερα στεγάζουν τη Βουλή).
Μπροστά από το μέγαρο δεσπόζει ένα μεγάλων διαστάσεων μπρούντζινο άγαλμα του στρατηγού Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, έφιππου. Γλύπτης ήταν ο Λάζαρος Σώχος στο Παρίσι το 1900. Στη σημερινή του θέση μεταφέρθηκε το 1954. Στο βάθρο υπάρχουν χαραγμένες σκηνές από τη Μάχη των Δερβενακίων, καθώς και παράσταση της Πελοποννησιακής Γερουσίας κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Έχει φορά προς την οδό Σταδίου. Ο Κολοκοτρώνης γυρνά το κεφάλι του προς το κτήριο ενώ το δάκτυλό του δείχνει προς αντίθετη κατεύθυνση, στην οποία κατά τον 19ο αιώνα βρίσκονταν οι Βασιλικοί Στάβλοι. Σύμφωνα με λαϊκό ανέκδοτο της περιόδου, ο ήρωας της Επανάστασης έδειχνε στους κοινοβουλευτικούς πως λόγω της δουλοπρέπειάς τους προς τον βασιλιά, οι στάβλοι ήταν το κατάλληλο μέρος για αυτούς.
 |
| ΠΗΓΗ: http://www.athenssculptures.com/ |
Μια μικρή γεύση από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο
 |
| ΠΗΓΗ: daslkalosa.eu |
 |
| ΠΗΓΗ: daskalosa.eu |
της 3ης Σεπτεμβρίου 1843
 |
| Τη νύχτα της 2ας προς την 3η Σεπτεμβρίου 1843 επαναστατημένες μονάδες στρατού με αρχηγό τον διοικητή του ιππικού των Αθηνών, συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη, μαζί με πλήθος λαού περικυκλώνουν τα ανάκτορα και υποβάλλουν στον Όθωνα (διακρίνεται στο παράθυρο δεξιά) τα αιτήματα των επαναστατών για παραχώρηση Συντάγματος. Συλλογή Λάμπρου Ευταξία, Αθήνα.(ΠΗΓΗ:https://el.wikipedia.org/) Σύνταγμα είναι ο θεμελιώδης νόμος της Πολιτείας, που ορίζει από τη μια πώς συγκροτείται και πώς ασκείται η κρατική εξουσία και, από την άλλη, ποια είναι τα σπουδαιότερα δικαιώματα που οι πολίτες μπορούν να ασκήσουν έναντι πάντων. Πρώτα Συντάγματα, με τη σημερινή έννοια του όρου, ήταν το αμερικανικό του 1787 – το οποίο, σημειωτέον, εξακολουθεί να ισχύει – και τα Συντάγματα της Γαλλικής Επανάστασης, τα οποία χρησίμευσαν ως πρότυπα για τα μεταγενέστερα Συντάγματα πολλών ευρωπαϊκών χωρών, συμπεριλαμβανομένης και της αναγεννημένης Ελλάδας. ΠΗΓΗ:https://www.syntagmawatch.gr/ |
 |
| Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843. Φαίνονται τα ανάκτορα από την πλευρά της πλατείας και ο συγκεντρωμένος κόσμος και στρατός (ΠΗΓΗ:https://el.wikipedia.org/ |
Συνταγματάρχης Δημήτριος Καλλέργης και Ιωάννης Μακρυγιάννης
 |
| ΠΗΓΗ: daskalosa.eu |
 |
| ΠΗΓΗ:https://el.wikipedia.org/ |
Μεταβολή του πολιτεύματος: από απόλυτη σε συνταγματική μοναρχία.
Τα επαναστατικά κινήματα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας (Σ.Ελλάδα , Πελοπόννησο) είχαν ως αποτέλεσμα να χάσει το θρόνο του ο Όθωνας και μαζί με την Αμαλία να επιστρέψουν στη Βαυαρία.
 |
| Η αναχώρηση του Όθωνα. Λαϊκή λιθογραφία, Μουσείο Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας (ΠΗΓΗ:https:www.mixanitouxronou.gr) |
 |
| Ο Όθωνας και η Αμαλία στο Μονάχο το 1867 (ΠΗΓΗ: www.mixanitouxronou.gr) |
Κάποιοι ιστορικοί αναφέρουν ότι ο Όθων αγάπησε την Ελλάδα όσο τίποτε άλλο, όχι όμως και τους Έλληνες. Απεβίωσε στις 26 Ιουλίου 1867 στη Βαμβέργη. Ο ίδιος θέλησε να θαφτεί με την παραδοσιακή ενδυμασία της Ελλάδας, τη φουστανέλα. Είναι θαμμένος δίπλα στην Αμαλία, στην κρύπτη των οικογενειακών τάφων της βαυαρικής δυναστείας, στην Εκκλησία των Θεατινών, στο κέντρο του Μονάχου.
 |
| Η σαρκοφάγος του Όθωνα στην εκκλησία των Θεατινών στο Μόναχο (ΠΗΓΗ: el.wikipedia.org) |
Η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 για την απόδοση Συντάγματος από τον Βασιλιά Όθωνα, με ηγέτες τους Στρατηγούς Δημήτριο Καλλέργη και Γιάννη Μακρυγιάννη αποτέλεσε εκτός από ορόσημο για την νεώτερη ελληνική ιστορία και πηγή έμπνευσης για τον πολιτισμό της χώρας μας.Γι Για την ημέρα αυτή γράφτηκαν και τραγούδια όπως το “Φίλοι και αδέρφια” που ερμήνευσε ο Νίκος Ξυλούρης για την θεατρική παράσταση του Ιάκωβου Καμπανέλη “Το μεγάλο μας τσίρκο”.
"
Δραστηριότητα 2: Οι τρεις εξουσίες σε δράση
Χωρίζουμε την τάξη σε τρεις ομάδες. Κάθε ομάδα αναλαμβάνει μία από τις τρεις εξουσίες του κράτους.
Ομάδα | Εξουσία | Αποστολή |
1 | Νομοθετική | Εξηγεί ποιος ψηφίζει τους νόμους |
2 | Εκτελεστική | Εξηγεί ποιος εφαρμόζει τους νόμους και κυβερνά |
3 | Δικαστική | Εξηγεί ποιος απονέμει δικαιοσύνη |
Κάθε ομάδα δημιουργεί μια μικρή αφίσα με παραδείγματα από την καθημερινή ζωή.
Βρες τη σωστή εξουσία
1. Η Βουλή ψηφίζει έναν νέο νόμο.
Νομοθετική
Εκτελεστική
Δικαστική
2. Ένα δικαστήριο εκδίδει απόφαση.
Νομοθετική
Εκτελεστική
Δικαστική
3. Η κυβέρνηση λαμβάνει μέτρα για την εφαρμογή ενός νόμου.
Νομοθετική
Εκτελεστική
Δικαστική
4. Οι βουλευτές συζητούν ένα νομοσχέδιο.
Νομοθετική
Εκτελεστική
Δικαστική
Δραστηριότητα 3: Γινόμαστε βουλευτές για μία ημέρα
Πραγματοποιούμε μια προσομοίωση συνεδρίασης της Βουλής.
Θέμα συζήτησης: «Πρέπει όλα τα σχολεία να έχουν υποχρεωτικά μία ώρα περιβαλλοντικών δράσεων την εβδομάδα;»
Οι μαθητές αναλαμβάνουν ρόλους:
· Πρόεδρος της Βουλής.
· Βουλευτές που υποστηρίζουν την πρόταση.
· Βουλευτές που διαφωνούν ή προτείνουν αλλαγές.
· Γραμματέας που καταγράφει την απόφαση.
Ακολουθεί συζήτηση με επιχειρήματα, προτάσεις τροποποίησης και ψηφοφορία.
Στόχος είναι να καταλάβουν ότι στη δημοκρατία δεν αρκεί απλώς να εκφράζουμε τη γνώμη μας. Χρειάζεται να ακούμε τους άλλους, να επιχειρηματολογούμε και να σεβόμαστε τη συλλογική απόφαση.
