4η Ενότητα Ελληνιστικά χρόνια 

(4ος αι.-1ος αι π.Χ.)

Κεφάλαιο 34

Το μάθημα στο βιβλίο

Η αυτοκρατορία του Μ. Αλεξάνδρου χωρίζεται

Πηγή φωτογραφιών: http://users.sch.gr/raul2/

Η αυτοκρατορία του Μ. Αλεξάνδρου χωρίζεται  με τον Μίλτο και τον Χρόνη (επιμέλεια  Αρχοντής Γ., Κελεσίδης Ε., Κουνελάκης Κ.)

ΠΗΓΗ:https://sites.google.com/view/myschoolteam

Τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου

Παρουσίαση ΚΛΙΚ  από Α. Μελιόπουλο

Κεφάλαιο 35

Ο Πύρρος, ο βασιλιάς της Ηπείρου

Το μάθημα στο βιβλίο

ΠΗΓΗ φωτογραφιών: http://users.sch.gr/raul2/

Παρουσίαση ΚΛΙΚ  από Α. Μελιόπουλο

Ο Πύρρος με τον Μίλτο και τον Χρόνη  (επιμέλεια  Αρχοντής Γ., Κελεσίδης Ε., Κουνελάκης Κ.)

ΠΗΓΗ:https://sites.google.com/view/myschoolteam

Κεφάλαιο 36

Η ζωή στα ελληνιστικά χρόνια

Το μάθημα στο βιβλίο

Διαδραστικός χάρτης της εκστρατείας του Μ. Αλεξάνδρου ΚΛΙΚ

Πυρσεία - Μετάδοση οπτικών μηνυμάτων

Κάνε ΚΛΙΚ

Μια μέρα στην αρχαία Γιτάνη (Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας)

ΚΛΙΚ

Εδώ μπορείς να δεις και μάθεις για τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ΚΛΙΚ

Χρονολογική κατάταξη έργων της μεταλλοτεχνίας της αρχαιοελληνικής τέχνης ΚΛΙΚ

Ο Αλέξανδρος στην Ινδία ΚΛΙΚ

Παρουσίαση από Α. Μελιόπουλο

ΠΗΓΗ: https://blogs.sch.gr/meliopoulo/

Ίσις

Η Ίσις απεικονίζονταν συνήθως ως γυναίκα που έφερε στην κεφαλή της ένα Θρόνο (ιδεόγραμμα του ονόματός της). Σε μεταγενέστερες περιόδους απεικονίζονταν με κέρατα ανάμεσα στα οποία υπήρχε δίσκος. Σε άλλες ζωομορφικές παραστάσεις έχει σώμα ανθρώπινο με κεφαλή αγελάδας. Αιγυπτιακή θεότητα που οι Έλληνες εξομοίωναν άλλοτε με τη Δήμητρα, άλλοτε με την Ήρα ή τη Σελήνη, ακόμη και με την Αφροδίτη. Σύζυγος του Θεού Όσιρι. Ιερό της ζώο ήταν η αγελάδα.

Δίδαξε στις γυναίκες την άλεση του σιταριού, το γνέσιμο του λιναριού και την υφαντική. Δίδαξε επίσης στους ανθρώπους τον τρόπο θεραπείας των ασθενειών και τους δίδαξε τους οικογενειακούς θεσμούς, με πρώτο τον θεσμό του γάμου.

ΠΗΓΗ: https://el.wikipedia.org/

Σέραπις ή Σάραπις

Ο Σέραπις, ως χθόνιος θεός, απεικονιζόταν ως ανδρική μορφή που μοιάζει με τον Πλούτωνα: έχει στην κεφαλή του το μόδιο (ένα καλάθι, μέτρο ζύγισης των σιτηρών), φέρει στο χέρι σκήπτρο, στα δε πόδια του υπάρχει ο Κέρβερος και ένα φίδι.

ΠΗΓΗ: https://el.wikipedia.org/

ΕΔΩ ΚΛΙΚ για να μάθεις περισσότερα

Ένας αιγυπτιακός ναός στη Θεσσαλονίκη: Το μυστήριο του Σαραπείου. : https://parallaximag.gr/thessaloniki-news/enas-aigyptiakos-naos-sti-thessaloniki-to-mystirio-toy-sarapeioy

Κεφάλαιο 37

Οι τέχνες και τα γράμματα στα ελληνιστικά χρόνια

Το μάθημα στο βιβλίο

Οι τέχνες και τα γράμματα με τον Μίλτο και τον Χρόνη  (επιμέλεια  Αρχοντής Γ., Κελεσίδης Ε., Κουνελάκης Κ.)

ΠΗΓΗ:https://sites.google.com/view/myschoolteam

Επαναληπτικό κουίζ  από Α. Μελιόπουλο

ΠΗΓΗ: https://blogs.sch.gr/meliopoulo/

Ρώμη και Ελλάδα

Κεφάλαιο 38

Το ρωμαϊκό κράτος

Το μάθημα στο βιβλίο

Στα τέλη της εποχής του Χαλκού ζούσαν στην ιταλική χερσόνησο πολλοί διαφορετικοί λαοί. 

Οι Ρωμαίοι ανήκαν σε μια ινδοευρωπαϊκή φυλή, τους Λατίνους. 

Οι Λατίνοι μιλούσαν τη λατινική γλώσσα και κατοικούσαν ήδη από το 10ο ή τον 9ο αιώνα π.Χ. σε επτά οικισμούς κοντά στον ποταμό Τίβερη. 

Ένας άλλος λαός οι Ετρούσκοι, που είχαν εγκατασταθεί στην ιταλική χερσόνησο το 10ο ή τον 9ο αιώνα, κατέλαβαν την περιοχή τον 7ο π.Χ. αιώνα και ένωσαν τους επτά οικισμούς σε μια ενιαία πόλη που την ονόμασαν Ρώμη.

Υπάρχει ένας μύθος πολύ γνωστός για την ίδρυση της Ρώμης

ΠΗΓΗ:http://users.sch.gr/ 

Το ρωμαϊκό Κράτος με τον Μίλτο και τον Χρόνη  (επιμέλεια  Αρχοντής Γ., Κελεσίδης Ε., Κουνελάκης Κ.)

ΠΗΓΗ:https://sites.google.com/view/myschoolteam

 Κεφάλαιο 39

Η Καρχηδόνα συγκρούεται με τη Ρώμη

Το μάθημα στο βιβλίο

Η Καρχηδόνα με τον Μίλτο και τον Χρόνη  (επιμέλεια  Αρχοντής Γ., Κελεσίδης Ε., Κουνελάκης Κ.)

ΠΗΓΗ:https://sites.google.com/view/myschoolteam 

Κεφάλαιο 40

Η υποταγή του ελληνικού κόσμου

Το μάθημα στο βιβλίο

Παρουσίαση ΚΛΙΚ  από Α. Μελιόπουλο 

Η υποταγή του ελληνικού κόσμου με τον Μίλτο και τον Χρόνη  (επιμέλεια  Αρχοντής Γ., Κελεσίδης Ε., Κουνελάκης Κ.)

ΠΗΓΗ:https://sites.google.com/view/myschoolteam 

 

24. Η κρίση της εικονομαχίας
διχάζει τους Βυζαντινούς

Έναρξη της εικονομαχίας

Την αφορμή για την έναρξη της εικονομαχίας φαίνεται ότι έδωσε ένας καταστροφικός σεισμός που είχε επίκεντρο το θαλάσσιο χώρο μεταξύ Θήρας και Θηρασίας (726). Ο σεισμός ερμηνεύτηκε ως εκδήλωση θείας οργής, διότι, τάχα, η λατρεία των εικόνων αποτελούσε εκδήλωση ειδωλολατρίας στο χώρο της Εκκλησίας. Το 726 ο Λέων Γ' εξαπέλυσε την πρώτη επίθεσή του κατά των εικόνων. Με διαταγή του ο στρατός απομάκρυνε από τη Χαλκή Πύλη των ανακτόρων μια εικόνα του Χριστού. Το οργισμένο πλήθος αντέδρασε και ξέσπασαν οδομαχίες. Η αντίδραση κατά της εικονομαχικής πολιτικής απλώθηκε από την πρωτεύουσα στο Θέμα Ελλάδος (σημερινή ανατολική Στερεά Ελλάδα). Ο θεματικός στόλος κινήθηκε εναντίον του Λέοντος, αλλά κατατροπώθηκε κοντά στον Ελλήσποντο.

Το πρώτο επίσημο εικονομαχικό διάταγμα φαίνεται ότι εκδόθηκε το έτος 730 και προέβλεπε καταστροφή των εικόνων και διώξεις κατά των εικονοφίλων. Οι διώξεις αυτές πήραν στην πράξη διάφορες μορφές: βασανιστήρια, εξορίες, δημεύσεις περιουσιών.

Το διάταγμα βρήκε αντίθετη την εκκλησία της Ρώμης. Ο πάπας, δυσαρεστημένος, στράφηκε αργότερα προς τους Φράγκους και συνδέθηκε στενά με τους ηγεμόνες τους. Έτσι η εικονομαχία είχε αρνητικές συνέπειες για τις σχέσεις της Αυτοκρατορίας με τη Δύση.

Εικονομάχοι καλύπτουν την εικόνα τον Χριστού με ασβέστη. Μικρογραφία από το Ψαλτήρι Χλουντώφ (γύρω στο 830) (Μόσχα, Ιστορικό Μουσείο).

Παρουσίαση  από τον Γ. Σουδία

Επιχειρήματα υπέρ και κατά των εικόνων

ΠΗΓΗ: https://photodentro.edu.gr

Αιτίες, γεγονότα και συνέπειες της εικονομαχίας

ΠΗΓΗ: https://photodentro.edu.gr

25. Το Βυζάντιο φτάνει
στο απόγειο της ακμής του

Μακεδονική Δυναστεία

ΠΗΓΗ: https://anoixtosxoleio.weebly.com/

Παρουσίαση  από τον Γ. Σουδία

Ο Σόλωνας στην αρχαία Αθήνα είχε εισάγει το μέτρο της «σεισάχθειας» για να

προστατέψει τους φτωχούς από τους πλούσιους. 

Είναι γνωστό ότι με τη "σεισάχθεια" ο Σόλων έδωσε τέλος στην εξάρτηση των φτωχών αγροτών στην Αττική. Εκείνο που δεν είναι γνωστό και παραμένει θέμα διαμάχης ανάμεσα στους ερευνητές είναι η διαδικασία που ακολούθησε προκειμένου να αποκαταστήσει όσους είχαν πέσει θύματα της αυθαιρεσίας των πλουσίων, ακριβώς γιατί δεν υπήρχαν γραπτές διατάξεις (αυτό άλλωστε λέει και ο Σόλων σε ένα από τα ποιήματά του). Με τη "σεισάχθεια" τα χρέη ακυρώθηκαν και όσοι Αθηναίοι πολίτες είχαν δεσμευτεί να παράγουν και να προσφέρουν μερίδιο της σοδειάς τους (εκτήμοροι) αποδεσμεύτηκαν. Όσοι πάλι είχαν καταλήξει σκλάβοι στην Αττική, επειδή ήταν χρεωμένοι, απελευθερώθηκαν και όσοι είχαν πουληθεί εκτός ελλαδικού χώρου ως δούλοι, επέστρεψαν στην Αθήνα (Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία 6, Πλούταρχος, Βίος Σόλωνα 15.3-5).

Παρόμοια μέτρα για την

προστασία των φτωχών γεωργών πήραν οι Ίσαυροι και οι Μακεδόνες αυτοκράτορες. Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι αυτό επαναλαμβάνεται συνέχεια;

Η εποχή των Μακεδόνων αυτοκρατόρων με τον Μίλτο και τον Χρόνη

26. Η ανάπτυξη των γραμμάτων και η
μελέτη των αρχαίων Ελλήνων κλασσικών

Το μάθημα στο βιβλίο

Παρουσίαση από τον Γ. Σουδία

Ο Λέων ο Φιλόσοφος ή Μαθηματικός γεννήθηκε στη Θεσσαλία γύρω στο 790. Απέκτησε εξαιρετική μόρφωση ταξιδεύοντας στην επαρχία και κυρίως στην 'Aνδρο, στα μοναστήρια της οποίας έβρισκε σπάνια χειρόγραφα. 'Aγνωστος ακόμη, κατέληξε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έγινε ιδιωτικός δάσκαλος. Κατά τη διάρκεια των βυζαντινοαραβικών πολέμων ένας μαθητής του πιάστηκε αιχμάλωτος και μεταφέρθηκε στο αραβικό χαλιφάτο. Εκεί κατέπληξε το χαλίφη al-Ma'mun με τις μαθηματικές του γνώσεις και, όταν τον πληροφόρησε για το δάσκαλό του, ο Χαλίφης έστειλε πρεσβεία στο Βυζάντιο και κάλεσε το Λέοντα στο χαλιφάτο προσφέροντάς του πλούσια ζωή. Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Θεόφιλος μαθαίνοντας την προσφορά του χαλίφη ζήτησε από το Λέοντα να παραμείνει στο Βυζάντιο και του πρόσφερε μια θέση διδασκαλίας σε ένα εκπαιδευτήριο της πρωτεύουσας. Το 840-843 ο Λέων διετέλεσε Μητροπολίτης της Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ανέλαβε τη διδασκαλία της φιλοσοφίας στη νεοσυγκροτημένη Σχολή της Μαγναύρας, μέχρι το θάνατό του, μετά το 869. Υπήρξε σπουδαίος μαθηματικός, αστρολόγος και φιλόσοφος. Σ' αυτόν αποδίδεται η κατασκευή μηχανημάτων που προειδοποιούσαν με φώτα από την Ταρσό της Κιλικίας στην Κωνσταντινούπολη για τις αραβικές επιδρομές, η δημιουργία των αυτομάτων, καθώς και η συγγραφή φιλοσοφικών, φιλολογικών και λογοτεχνικών έργων (επιγραμμάτων) που όμως δεν έχουν όλα σωθεί.

Ο Μιχαήλ Ψελλός υπήρξε ένας από τους  πολυγραφέστερους λογίους του Bυζαντίου. Mιχαήλ ήταν το μοναχικό του όνομα, ενώ το βαπτιστικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος.
Έλαβε εξαιρετική μόρφωση και κατέλαβε διάφορους τίτλους και αξιώματα στην Κωνσταντινούπολη.
Έγινε για πολύ σύντομο διάστημα μοναχός, αλλά ως φύση έντονα πολιτική, ξαναγύρισε στα εγκόσμια και κυριάρχησε στην πολιτική ζωή του Βυζαντίου κατά το β' μισό του 11ου αιώνα. Το τεράστιο έργο του περιλαμβάνει κείμενα ιστορικά, φιλοσοφικά, ρητορικά, φιλολογικά σχόλια, επιστημονικές πραγματείες, δοκίμια ιατρικά, νομικά, στρατιωτικά κ.ά. Το έργο του Xρονογραφία σε 7 βιβλία -παρά το όνομά της- αποτελεί ξεχωριστό δείγμα της κλασικίζουσας ιστοριογραφίας του Βυζαντίου. Συνεχίζει την ιστορία του Λέοντα Διάκονου και αναφέρεται στα γεγονότα της περιόδου 976-1078. Πραγματεύεται τη ζωή των αυτοκρατόρων της εποχής μέσα από ένα έντονα προσωπικό πρίσμα, ατομικά βιώματα, αντιθέσεις και συγκινήσεις. Eίναι χαρακτηριστικό ότι ο Ψελλός εισάγει το αυτοβιογραφικό στοιχείο στο έργο του. Αποφεύγει τις απόλυτες κρίσεις γύρω από τα πράγματα και τα πρόσωπα που περιγράφει και επιχειρεί να αποδώσει το σύνθετο και πολυδιάστατο χαρακτήρα τους. Σε πολλά σημεία το σύγγραμμα παρουσιάζει τη μορφή απομνημονευμάτων.

Στα βήματα του μοναχού Θεόδωρου