Γ΄Ενότητα

Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)

Κεφάλαιο 6

Η επανάσταση στην Ήπειρο τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία

Παρουσίαση από Α. Μελιόπουλο

Παρουσίαση του Γ. Σουδία

Το μάθημα στο βιβλίο

Στο παρακάτω βίντεο αφιέρωμα στη Νάουσα

Στο παρακάτω βίντεο αφιέρωμα στον Ε. Παπά

Ερωτήσεις και απαντήσεις του μαθήματος

Κεφάλαια 7 και 9

Κεφάλαιο 7

Η άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821)

Από τις κορυφαίες στιγμές της Επανάστασης του ’21, κατά την οποία αναδείχθηκε ο στρατηγικός νους του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

Το μάθημα στο βιβλίο

Παρουσίαση από τον Γ. Σουδία

Παρουσίαση  από τον Α. Μελιόπουλο

Δείτε το αφιέρωμα στον Κολοκοτρώνη από τη "Μηχανή του χρόνου"

Ερωτήσεις και απαντήσεις  από τον Γ. Σουδία

Βιογραφία του Κολοκοτρώνη

Κεφάλαιο 9

Η εκστρατεία του Δράμαλη - Δερβενάκια

Το μάθημα στο βιβλίο

Όλες οι προσπάθειες των Τούρκων να καταπνίξουν την επανάσταση το 1821 γνώρισαν τη συντριβή από τις ελληνικές δυνάμεις. Οι επιτυχίες των Ελλήνων επαναστατών θορύβησαν τον Σουλτάνο. Την άνοιξη του 1822 στάλθηκε στη Στερεά Ελλάδα, επικεφαλής πολυάριθμης στρατιωτικής δύναμης, ο Δράμαλης με σκοπό να καταστείλει την Επανάσταση. Παγιδεύτηκε όμως και γνώρισε βαριά ήττα στα Δερβενάκια, στις 26 Ιουλίου του 1822.

• Τούρκοι: επιχειρούν να σταματήσουν την επανάσταση στην Πελοπόννησο

👉 αποτυγχάνουν λόγω της αντίστασης των Ελλήνων

• Δράμαλης: πασάς της Λάρισας και αρχηγός της εκστρατείας στην Πελοπόννησο

Πραγματικό όνομα: Μαχμούτ (Δράμαλης 👉καταγόταν από τη Δράμα)

Κατέστειλε επαναστατικά κινήματα στο Πήλιο στα Άγραφα και στον Ασπροπόταμο.

• Επιχείρηση Δράμαλη: Συγκέντρωση στρατού στην Υπάτη

Πορεία νότια

Πυρπόληση Θήβας

Μέγαρα - Κόρινθος - Άργος

• Επιχείρηση Ελλήνων: 

Κολοκοτρώνης: κλείνει όλα τα στενά και τα περάσματα

Εφαρμόζει την τακτική της "καμένης γης"

• Τούρκοι: αναγκάζονται να γυρίσουν στην Κόρινθο (πείνα, εξάντληση, ασθένειες)

 

• Δερβενάκια 26 Ιουλίου 1822: 

Ο Κολοκοτρώνης με 2500 χιλιάδες στρατιώτες (800 ήταν κρυμμένοι σε θάμνους)

 παγίδευσε τους Οθωμανούς. Στο σημείο ήρθε για βοήθεια ο Παπαφλέσσας και ο

 αδερφός του Νικήτας Φλέσσας. Νίκησαν οι Έλληνες. Όσοι Τούρκοι σώθηκαν

 κατέφυγαν στην Κόρινθο. Ο Κολοκοτρώνης ανακηρύχθηκε αρχιστράτηγος.

• Δράμαλης: Είχε χάσει το 1/5 του στρατού, πολεμικό υλικό και πολλά ζώα. Πέθανε στην Κόρινθο από τη λύπη του.

Παρουσίαση από τον Γ. Σουδία

Η τοποθεσία της μάχης από ψηλά:

Σχετικά με την εκστρατεία του Δράμαλη από τη "Μηχανή του χρόνου" του Χρ. Βασιλόπουλου

Ερωτήσεις και απαντήσεις  από τον Γ. Σουδία

Οι δύο Εθνοσυνελεύσεις 

Συγκροτούνται τοπικές κυβερνήσεις

Στην Πελοπόννησο,  η Πελοποννησιακή Γερουσία

Στη Δυτική Στερεά, η Γερουσία

Στην Ανατολική Στερεά, ο Άρειος Πάγος

Σκοπός των τοπικών κυβερνήσεων: Η οργάνωση του Αγώνα

Επειδή όμως οι τοπικές κυβερνήσεις αδυνατούσαν να συντονίσουν συνολικά την Επανάσταση, κρίθηκε απαραίτητη η ύπαρξη κεντρικής πολιτικής διοίκησης. Για το λόγο αυτό πραγματοποιήθηκαν Εθνοσυνελεύσεις  με πρώτη αυτήν στην Επίδαυρο (Δεκέμβριος 1821 - Ιανουάριος 1822).

Α΄Εθνοσυνέλευση Επίδαυρος (Δεκέμβριος 1821 - Ιανουάριος 1822).

Συμμετέχουν αντιπρόσωποι απ’ τις επαναστατημένες περιοχές.

•  Ψηφίζεται  για πρώτη φορά Σύνταγμα, γνωστό ως «Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος»,  έργο  τουΙταλού Βιντσέντζο Γκαλλίνα (Vincenzo Gallina) μαζί με τον

 Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και  τον Θεόδωρο Νέγρη.

Σε αυτό το Σύνταγμα, 

ορίστηκε και το εθνικό σύμβολο, η ελληνική σημαία.

• Διακηρύσσεται η ανεξαρτησία των Ελλήνων
• Σχηματίζονται δύο σώματα για την άσκηση διοίκησης: το Βουλευτικό και το Εκτελεστικό.

Σφραγίδες του Εκτελεστικού και του Βουλευτικού σώματος

ΠΗΓΗ: daskalosa.eu

• Η Κόρινθος ορίζεται ως Πρωτεύουσα του νέου κράτους.
• Οργανώνονται  Υπουργεία και ρυθμίζεται  η απονομή δικαιοσύνης

με διαφορετικό τρόπο από ότι κατά την Τουρκοκρατία

Ένα από τα σημαντικά σημεία της Πρώτης Εθνοσυνέλευσης είναι η έλλειψη αναφοράς στη Φιλική Εταιρεία.

Β΄Εθνοσυνέλευση Άστρος Αρκαδίας  - Μάρτιος - Απρίλιος 1823

• Ψηφίζεται νέο Σύνταγμα.
•  Αποφασίζεται να καταργηθούν τα τοπικά κέντρα εξουσίας και να ενισχυθεί η κεντρική διοίκηση.
• Οι διαμάχες ανάμεσα σε προκρίτους και στρατιωτικούς για τον έλεγχο της εξουσίας οδηγούν στη δημιουργία τριών πολιτικών κομμάτων:

 Αγγλικό κόμμα: υποστηρίζεται από τον Μαυροκορδάτο και τους Υδραίους 

 Γαλλικό κόμμα: υποστηρίζεται από τον Ιωάννη Κωλέττη και τους Ρουμελιώτες

 Ρωσικό κόμμα: υποστηρίζεται από τον Κολοκοτρώνη και τους  οπλαρχηγούς της

     Πελοποννήσου

Κεφάλαιο 10

Ο Μάρκος Μπότσαρης

Το μάθημα στο βιβλίο

Παρουσίαση  από τον Γ. Σουδία 

Θυμόμαστε ξανά τη μάχη του Πέτα στις 4 Ιουλίου 1822, όπου ο πολυάριθμος στρατός του Χουρσίτ νίκησε τις ελληνικές δυνάμεις με επικεφαλής τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Στις ελληνικές δυνάμεις συμμετείχαν και Φιλέλληνες αγωνιστές. Από τους 93 Φιλέλληνες, οι 68 σκοτώθηκαν. Το 1/3 περίπου της ελληνικής δύναμης σκοτώθηκε. Όσοι επέζησαν έφτασαν στο Μεσολόγγι και βάλθηκαν να το οχυρώσουν, έτσι ώστε να καθυστερήσουν οι Τούρκοι πολιορκώντας το.

ΠΗΓΗ: daskalosa.eu

Το καλοκαίρι του 1823 ο Σουλτάνος έστειλε στη Σ. Ελλάδα τον Μουσταφά Πασά με πολυάριθμο στρατό που στρατοπέδευσε στη θέση Κεφαλόβρυσο, με στόχο την άλωση του Μεσολογγίου.

Εκεί ξεχώρισε για τη δράση του ο Μάρκος Μπότσαρης, που καταγόταν από γνωστή και ονομαστή οικογένεια του Σουλίου.  Δυστυχώς, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια νυκτερινής αιφνιδιαστικής επίθεσης που επιχείρησε τον Αύγουστο του 1823, ωστόσο η αξία της θυσίας του είναι πολύ μεγάλη. (Για ποιους λόγους νομίζετε; Σκεφτείτε αφού διαβάσετε ολόκληρο το μάθημα).

Μελετάμε την καρτέλα με τα βιογραφικά του στοιχεία (πηγή: photodentro)

Ο διορισμός του Μπότσαρη ως Αρχιστράτηγου της Δυτικής Στερεάς, δυσαρέστησε τους άλλους οπλαρχηγούς.

Ο αγωνιστής, σε μια συγκινητική ομιλία στο Μεσολόγγι μπροστά στον κίνδυνο, έσκισε το δίπλωμά του θέλοντας να συμφιλιωθούν οι οπλαρχηγοί και έφυγε με τους Σουλιώτες να δώσει τον αγώνα.

«Το δίπλωμα το παίρνει όποιος μπορεί στη μάχη» τους είπε.

Στο Κεφαλόβρυσο, έξω από το Καρπενήσι έδωσε τη μεγάλη μάχη αιφνιδιάζοντας τους Τούρκους με  γιουρούσι τη νύχτα (8 Αυγούστου 1823). Η νίκη ήταν μεγάλη, αλλά ο ήρωας τραυματίστηκε θανάσιμα από τουρκικό βόλι. Ο Μάρκος Μπότσαρης κηδεύτηκε στο Μεσολόγγι σε κλίμα οδύνης. Ήταν μόλις 33 ετών. Η επανάσταση έχασε ένα γενναίο αγωνιστή και έναν τίμιο στρατιώτη.

ΠΗΓΗ: daskalosa.eu

Ερωτήσεις και απαντήσεις  από τον Γ. Σουδία